Wernisaż odbędzie sie 11.09.2026 r. w Galerii Korytarz o godz. 16:00
Wystawa towarzyszy XXIV Biennale Fotografii Górskiej
Światy równoległe
Monika Cichoszewska posiada rzadko spotykaną umiejętność kreowania swojego własnego, wizualnego świata i z każdą nową fotografią powołuje go do istnienia w swojej wyjątkowej wizji rzeczywistości. Świat przedstawiany na tych fotografiach tworzy własną przestrzeń artystyczną, którą można nazwać światem równoległym do rzeczywistości dostępnej nam wszystkim. Fotografie sprawiają wrażenie krajobrazów z innej planety, ponieważ trudno nam uwierzyć, że to, co widzimy, istnieje. Miejsce i czas tych fotografii tak naprawdę nie mają znaczenia, choć są one jasno określone: to pejzaże jednej z wulkanicznych wysp w archipelagu Wysp Kanaryjskich. Rzeczywistości przedstawianej na fotografiach artystki nie dotyczą metody jej racjonalnego opisywania, ponieważ Monika Cichoszewska przekracza granicę fotografii jako dokumentu i podąża dalej, w świat kreacji, swoich artystycznych wizji i wyobrażeń o miejscu poza czasem, w innej, równoległej przestrzeni, który udało jej się stworzyć poprzez sztukę. Ten świat to pustkowie, niemal bez śladów życia. Interesuje ją struktura powierzchni przedstawianego krajobrazu, kamień i skała jako główne składniki jego budowy. Artystka stara się być blisko ziemi, jakby chciała zarejestrować przepływ sił jej uśpionej energii, która kształtowała naszą planetę. Obiektyw aparatu zanurza się w głąb ziemskiej tkanki, zagląda do wnętrza wulkanu, w samą istotę chaosu materii odsłaniając jej ziemskie struktury. Fotografie, które powstają, mają w sobie moc energii żywiołu ziemi i ukazują odczucie kosmogonicznych procesów, które jest intensywne i głębokie. Monika Cichoszewska, wybierając szczególne motywy i fotografując je kilkakrotnie, czasem w podwójnej ekspozycji, uzyskuje pary obrazów, które obraca i zestawia ze sobą jakby w lustrzanym odbiciu. Kreuje w ten sposób zupełnie nowe, jedyne w swoim rodzaju przestrzenie. Coraz częściej autorka sięga także po konceptualne metody konstruowania pejzażu w sposób geometryczny, poprzez symetryczne duplikowanie obrazu. Tworzy krajobrazy idealne, z górami jako pierwotnymi motywami pejzażu, będące często doskonałymi figurami geometrycznymi, półkoliste struktury, które przypominają widziane z bliska obrazy Księżyca z całą jego niezwykłą, kosmiczną pustką.
Fotograficzna twórczość Moniki Cichoszewskiej bardzo mocno związana jest z zagłębianiem się artystki w źródła procesów obrazowania, sięganiem do ich początków, do alchemii fotografii. Wybrała technikę mokrego kolodionu, jako najsilniej rezonującą z jej wizją wyobrażania rzeczywistości, w której interesuje ją dotarcie do najgłębszej pierwotności w wyobrażeniu idei pejzażu.
Technika mokrego kolodionu, która została wynaleziona w Anglii w 1851 roku, pozwoliła na nadanie powstałym w niej fotografiom odczucia zmysłowości światłoczułej materii i srebrzystego blasku metalicznego srebra. Technika ta nigdy nie została zapomniana, ożywa co jakiś czas w twórczości artystów, którzy odnajdują w niej przestrzeń dla swoich wizji. Odkryta przez Monikę Cichoszewską, ukazała dla niej nowe możliwości, nadając jej fotografiom materialnej głębi. Powstałe ambrotypy swym szlachetnym lśnieniem przenoszą nas w inny wymiar, przestrzeń i doznania, których wcześniej nie doświadczyliśmy. Same w sobie, choćby już tylko pod względem technologii, wydają się kreacją równoległej rzeczywistości, pochodzącej jakby z innego czasu i przestrzeni.
Monika Cichoszewska opanowała technikę mokrego kolodionu perfekcyjnie, obrazy rejestruje aparatem wielkoformatowym, najczęściej o formacie 8x10 cali, roztworem kolodium oblewa szklane, przezroczyste płyty w taki sam zapewne sposób, w jaki robili to XIX wieczni wynalazcy tej metody. Urządziła ciemnię fotograficzną w bagażniku swojego samochodu, przemierza wyspę Fuerteventurę, która jest jej ulubionym pejzażem inspiracji i fotografuje jej kosmiczne krajobrazy. Obrazy ukazują się w pełni po podłożeniu pod szklaną płytę czarnego materiału. Dopiero wówczas czernie mogą lśnić, a półcienie srebrzyć się w świetle prawdziwym srebrem. Także pewna nieprzewidywalność procesu, pojawianie się niekiedy niedoskonałości i zaświetleń, umożliwia jej kreowanie tych niezwykłych pejzaży. Obraz kolodionowy wygasza zbyt silne kontrasty, tworzy nowe przestrzenie pomiędzy światłem a mrokiem. Pozwala również na zatopienie całości wizji w magicznym, srebrzystym blasku, który nasuwa skojarzenia z księżycową proweniencją tych widoków. Lśnienie ich powierzchni kojarzy się z lustrzanym odbiciem, jakby te fotografie były naprawdę lustrem kosmicznej rzeczywistości. Technika, w której obraz nie jest perfekcyjny, w której zdarzają się prześwietlenia i nieostrości, spękania na powierzchni, w której tzw. estetyka błędu jest jednym z czynników kształtujących obraz, pozwala artystce na osiągnięcie pełni swojej artystycznej wizji i kreowanie obrazów przestrzennie nieokreślonych, które można odnaleźć wszędzie i nigdzie, a może właśnie w tytułowym świecie równoległym.
Sztuka jest jedną z perspektyw ukazujących różnorodność zjawisk i zagadnień dotyczących otaczającej nas realności. Fotografie Moniki Cichoszewskiej pokazują, jak daleko może sięgać sztuka poza przyjęte powszechnie klisze wizualności. Artystka dotyka tajemnicy istnienia naszej planety, jej ziemskiej energii i mocy. Udało jej się uchwycić to, co wspólne dla wszystkich gór świata, dotrzeć do obrazowej wizualizacji ich materii, do idei górskiego pejzażu, czegoś, co pozornie jest niezmienne, a jednak w procesach geomorficznych ulega globalnym przemianom.
Monika Cichoszewska wzbogaciła współczesną fotografię o nowe, bardzo interesujące formy wizualne. Jest jak się wydaje, autorką, która wytycza nowe kierunki w rozwoju współczesnego pejzażu, czerpiąc z tradycji sztuki konceptualnej i geometrycznej abstrakcji. Wszystkie składniki obrazu podporządkowuje swojej wizji, kreując nowe, niezwykłe obrazy i pokazując, że światem równoległym może być świat sztuki w ogóle.
Joanna Mielech
Monika Cichoszewska urodziła się w Lidzbarku, wychowywała w Czaplinku na Pojezierzu Drawskim. Od 1995 r. związana z Wrocławiem i Zębicami Wrocławskimi.
Absolwentka Jeleniogórskiej Szkoły Fotografii. Należy do Związku Polskich Artystów Fotografików. Fotografuje wielkoformatowymi aparatami oraz camerą obscurą. Jest zwolenniczką pracy w ciemni, procesów manualnych i chemicznych w fotografii. Szczególne miejsce w sferze jej zainteresowań zajmuje technika ambrotypii (mokrego kolodionu), którą wybrała jako główne medium przekazu artystycznego. Wykorzystuje unikatową metodę obrazowania #haruhisacamera, której twórcą jest fotograf z Japonii Haruhisa Terasaki, oraz przewodniczy i tworzy grupę www.haruhisacameracollective.com.
Jest kuratorką grupowej wystawy 29 uczestników i warsztatów podczas Festiwalu Plener w Żorach „To co oku się podoba”(2025). Laureatka konkursu DEBUTS 2017, głównej nagrody „Wystaw się” 2021 w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu, III miejsca w Vintage Grand Prix 2023 w Bydgoszczy, II miejsca w Brzeskim Festiwalu Fotografii Otworkowej w Brzegu, wyróżnienia w XIII Biennale Fotografii Górskiej w Jeleniej Górze i FotoOpen w Bielsku-Białej. Jej najważniejsze projekty to:„Zanurzenia”, „Pozy i Powroty (do natury)” „Światy równoległe”, a kolejne, długoterminowe, nad którymi pracuje wraz z Mariuszem Mykickim to „Kim oni są”- portret socjologiczny uczestników Pol'and'Rock Festivalu.
Jej dwa cykle były prezentowane podczas Festiwalu Fotografii Plener w Żorach w 2017 #oczomniewierzę, w 2023 #kobietyfotografii oraz na Wschodnim Festiwalu Fotografii w Lublinie. Brała udział w prestiżowej wystawie w Galerii Maison de la Photographie w Lille, 18 wystawach indywidualnych i ponad 70 zbiorowych w Polsce, Francji, Niemczech, Portugalii, USA i Hiszpanii, między innymi Terminal Kultury Warszawie, Galeria Oko we Wrocławiu, Galeria ZPAF we Wrocławiu, Galeria B&B w Bielsku-Białej, Galeria Sztuki Platon we Wrocławiu, Instytut Cybernetyki Sztuki, w Gdańsku Osowwie, Galeria Le Bonheur est dans instant w Paryżu, Mała Galeria Fotografii w Przemyślu. Brała udział w wystawach ZPAF: w Galerii Foto-Gen we Wrocławiu, Arsenale Miejskim we Wrocławiu, Muzeum Współczesnym we Wrocławiu oraz w VI Piotrkowskim Biennale Sztuki, XII Biennale Fotografii Górskiej w Jeleniej Górze, Festiwalu OFFO, FotoOpen, Fotoperyferie BWA Kielce. Uczestniczka wystaw z cyklu KONTAKTY organizowanych przez Galerię BWA w Jeleniej Górze, w 2023, 2024 i 2025 r. ostatnio w edycji „Kontakty. Czas natury. Czas drzewa” w Forum für Zeitgenössische Fotografie Dresden, BWA w Jeleniej Górze, Galerii Sztuki Współczesnej w Ostrowie Wielkopolskim, Galerii Wozownia w Toruniu oraz Galerii Atelier w Chełmie.
Prowadziła warsztaty mokrego kolodionu i fotografowała uczestników Pol’and Rock Festiwal dla ASP Gminy Czaplinek. Finalistka międzynarodowych konkursów, jej prace były drukowane między innymi w Shots Magazine USA, Hand Magazine, USA, Seites Kanada, Art Vue, Belgia, Kwartalniku Fotografia 40/2022, 43/2023, w którym ukazał się artykuł Krzysztofa Jureckiego „Zamiana czy zmiana w fotografii polskiej? Monika Cichoszewska”. Jedna z jej ostatnich wystaw „Kosmogonie”, wraz z Mariuszem Mykickim, miała miejsce w jeleniogórskim BWA w 2025 roku
r.
www.monikscichoszewska.com